و مخلص را چهار نشان است : قلب را صفت سلم و سلامت دهد و جوارح را از كار نكوهيده بازدارد و نيكوييها را پراكنده كند ، و از شرّ دست بازگيرد . و زاهد را ده نشان است : از محرمات بپرهيزد و از معاصى نفس را بازدارد ، واجبات خداى را بر پاى كند ، اگر مملوك است به حسن طاعت پردازد ، و اگر مالك است عمارت مملكت آغازد و او را حقد و حسد نباشد ، نيكو كند به جاى بدى و سود بخشد در ازاى زيان ، از آنكه ظلم بيند معفو دارد و با هر كه ديدار كند فروتنى فرمايد . و علامت بارّ ده چيز است : حبّ او و بغض او و مصاحبت او و مفارقت او و غضب او و رضاى او و عمل او و طلب او و فروتنى او و نيكوئى او همه در راه خدا و از بهر خداست . و علامت تقى شش چيز است : خوف از خدا و حذر كردن از خشم خدا ، و صبح كند و شام كند بدان سان كه گوئى خداى را نگران است ، و دنيا او را به بند نيارد ، و حطام دنيوى در چشم او بزرگ ننمايد . و متكلّف « 1 » را سه نشان است : در چيزى كه او را سود نبخشد مجادلت اندازد ، و با زبردست خود به منازعت برخيزد . و دست فرا برد بدانچه دسترس نخواهد داشت . و ظالم را چهار نشان است : با زبردست خود از در عصيان بيرون شود ، و زيردست را با غلبه مقهور نمايد ، و با كار حقّ عداوت آغازد و ظلم را ظاهر سازد . و مرائى « 2 » را چهار نشان است : در نزد مردم حريص در عبادت باشد و چون تنها باشد كار به كسالت اندازد ، همىخواهد كه در هر كارش ستايش كنند كه نام و نشان او را به محاسن عمل فزايش دهند . و منافق را چهار نشان است : درونش دروغ زن و بىفرمان است ، و دلش مخالف زبان است ، و گفتارش با كردارش و پنهانش با آشكارش آشنا نباشد پس واى بر منافق .

--> ( 1 ) . متكلّف : كسى كه چيزى را بر خود بندد . ( 2 ) . مرائى : رياكار .